Herziene editie van de 'Ordo cantus officii'

23 mei 2016

Recent publiceerde het Vaticaan op gezag van paus Franciscus de tweede, herziene uitgave van de “Ordo cantus officii”, met verwijzingen naar Latijnse gezangen voor het getijdengebed ("Liturgia horarum") voor de lezingendienst, laudes, terts, sext en noon, alsook voor de vespers en de completen. Deze Latijnse uitgave, waartoe al in 2008 een aanzet gegeven was vanuit kennisname van oude manuscripten, vervangt de editie van de “Ordo cantus officii” uit 1983. Het gaat om een overzicht van de zangteksten met verwijzing naar vindplaatsen van toonzettingen in andere bronnen. De “Ordo cantus officii” zelf bevat geen toonzettingen, maar is eerder een directorium of repertorium van vindplaatsen voor de Latijnse zang van het goddelijk officie, vooral voor de hymne, antifonen en responsoria.

Bij de samenstelling en de uitgave van het getijdengebed volgens de liturgieherziening van Vaticannum II, gerealiseerd in “Liturgia horarum” (1970) lag de nadruk vooral op de inhoud van dit liturgisch gebed ter heiliging van de tijd. Daarbij werden nieuwe antifonen ingevoerd, waarvan menige niet voorkwam in de traditionele Gregoriaanse zang; vooral de antifonen bij de evangelische lofzang van het “Magnificat” bij de eerste en tweede vespers van de zondagen en bij de lofzang van Zacharias (“Benedictus”) zijn daarbij van belang, omdat deze aansluiten bij de evangelielezing van de betreffende zondagen. De uitgave van de “Ordo cantus officii” in 1983 bracht een aanzet daarvoor: weliswaar werd voorzien in de antifoon voor de evangelische lofzang van de laudes en de tweede vespers van de zondagen van de jaren A, B en C, maar de antifoon voor de eerste vespers van de zondag (op zaterdagavond) was elk jaar dezelfde.

De nieuwe Ordo cantus officii (van 2015) kent echter tal van antifonen die niet in de editie van “Liturgia horarum”, noch in de “Ordo cantus officii van 1983 voorkomen. Ook is voorzien in antifonen bij heiligenfeesten die sinds 1983 werden ingevoerd.

Als een bijzonderheid kan nog vermeld worden, dat deze nieuwe uitgave van de Congregatie voor de Goddelijke Eredienst en de Regeling  van de Sacramenten enkele keuze-antifonen geeft bij de lofzang van Simeon (“Nunc dimittis”).

Officium divinum ex decreto Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani II instauratum auctoritate Pauli PP. VI promulgatum. Ordo cantus officii. Editio typica altera, Vaticaanstad, 2015, 396 p.

De Werelddag voor grootouders en ouderen, ingesteld door paus Franciscus tijdens de Covid-19-pandemie, vindt op zondag 23 juli voor de... Lees verder
De bisschoppen van België hebben bij gelegenheid van Pinksteren 2023 een schrijven gepubliceerd met liturgische richtlijnen die vooral na de... Lees verder
Over de sociale media in het digitale tijdperk publiceerde het Romeinse Dicasterie voor de Communicatie op 28 mei 2023 een... Lees verder
Op de zondag van het Woord van God, die is ingesteld door paus Franciscus op 30 september 2019 en jaarlijks... Lees verder
Naar aanleiding van zowel het Motu Proprio ‘Spiritus Domini’ als het Motu Proprio ‘Antiquum Ministerium’ van paus Franciscus heeft de... Lees verder
Het nieuwe Directorium voor de Nederlandse Kerkprovincie voor het kerkelijk jaar 2022/2023 (jaar A) is ter perse en verschijnt begin... Lees verder
De hele wereld lijdt de laatste maanden onder droogte bij gebrek aan regen. Dit heeft niet alleen grote gevolgen voor... Lees verder
Paus Franciscus wil in de komende maanden op een nog nader te bepalen wijze een dialoog op gang brengen met... Lees verder
Op 29 juli vindt voortaan in één viering de verplichte gedachtenis plaats van drie bijbelse heiligen, nl. van de heilige... Lees verder
Paus Franciscus: De liturgische vorming van het volk van God Op 29 juni 2022 is het Apostolisch Schrijven van Paus... Lees verder